‘Ik moet nog tien jaar.’ Het kwam er zuchtend uit en zijn blik toonde iets van uitzichtloosheid. De man die ik begeleidde had het helemaal gehad met werken en wilde niets liever dan een sprong van tien jaar maken naar zijn pensioen. De opmerking wordt vaker gemaakt in mijn spreekkamer, waarbij het aantal jaar dat nog overbrugd moet worden varieert. Als het nog twee jaar is, is het vaak nog wel te overzien, maar is het meer dan tien jaar, dan ontstaat toch het beeld van iemand die kruipend naar de finish van zijn werkende bestaan gaat.

Een van de redenen dat het zo lastig is om stappen te zetten naar meer vruchtbaar en plezierig werk, zijn onze zekerheden. Een vast contract, een goed salaris en dito pensioen, goede voorwaarden en misschien wel leuke collega’s maken het voor veel mensen heel lastig om keuzes te maken. Het zijn zaken die ons juist rust moeten geven, maar die ‘zekerheden’ kunnen dus ook een hindernis worden. Dan maar ongelukkig. We spreken ook wel van ‘gouden boeien’ of een ‘gouden kooi’. Ik betwijfel echter of mensen die tien jaar van ongemak moeten overbruggen in hun werk tijdens hun pensioen ineens transformeren tot gelukkige mensen. Ik ben op zich geen voorstander van het Amerikaanse systeem, waarbij zekerheden veel minder vanzelfsprekend zijn, maar ik vraag me wel af of het mensen niet meer zou helpen om een risico te nemen richting een baan die ook vreugde biedt.  Want stel je voor dat het wél werkt en je een werkomgeving of uitdaging vindt die beter bij je past. Ik heb genoeg voorbeelden gezien van mensen die de stap zetten en daarin ook hun bestemming vonden.

Ik lijk makkelijk praten te hebben, maar ook ik heb soms last van dit fenomeen van ‘gouden boeien’.  Het veranderen van een werkomgeving brengt hoe dan ook onzekerheden met zich mee. De start van mijn eigen onderneming is zo’n voorbeeld. Ik moest veel opgeven: een leuke werkomgeving, prettige collega’s, een fijne directeur en natuurlijk alle bijkomstige arbeidsvoorwaarden. Maar er prikkelde iets. Ik wilde niet in de situatie komen dat ik over een aantal jaar teveel in routine vastzat en dan niet meer weg zou durven gaan. Of met spijt zou terug kijken en zou verzuchten ‘had ik maar…’. Daarom nam ik een stap naar een voor mij onbekende wereld. De gouden boeien heb ik gebroken. Of het de moeite waard is? Stel me die vraag over een jaar nog eens, maar ik ben op weg.