Een paar jaar geleden, ontdekte ik bij toeval dat ik oud word. Ik verzorgde een les voor studenten Social Work aan de Christelijke Hogeschool Ede en had net een filmpje laten zien in de klas. Toen ik verder wilde gaan met de lesstof, zag ik sommige studenten wat moeilijk kijken. ‘Kunt u het geluid van de box uitzetten, meneer?’, vroeg een studente die me aankeek met een blik, alsof ze intens pijn leed. Het feit dat ze ‘meneer’ tegen me zei had al een hint kunnen zijn voor mijn toenemende ouderdom, maar erger nog was dat ik zelf geen enkel geluid hoorde. ‘Welk geluid bedoel je?’ vroeg ik naïef. ‘Die piep!’ riep de hele klas in koor. Ik hoorde nog steeds niets, behalve een innerlijke stem die mij toeschreeuwde: ‘Je wordt oud’. Ik draaide het geluid uit en ging door met de les. Een paar jaar bleef het stil en heb ik deze doofheid van me af kunnen zetten. Wie heeft hoge tonen nodig? Hooguit is het handig om een kat uit de tuin te jagen.

Sinds kort is mijn aftakeling weer volop actueel. Ik moet een bril. Twee jaar lang heb ik het kunnen uitstellen, maar het lezen ging echt niet meer. Het omslagpunt kwam toen ik in bed aan mijn vrouw moest vragen of ze mijn boek vast kon houden op ongeveer anderhalve meter. Dit was nog voor de coronacrisis. Het was hét moment dat ik dacht, zo kan het niet langer.

Een paar weken geleden ging ik naar de opticien. De afwijking in mijn rechteroog was groter dan ik dacht, hetgeen ook verklaarde dat ik vaak met dat oog dicht lees. ‘Je ogen moeten hard werken en dat kost energie’, legde de man uit, nadat hij allerlei testjes met me had gedaan. ‘Een lees/computerbril is de oplossing voor dit euvel’. Een bril, dacht ik, en liet mijn hoofd hangen. ‘Het is niet jouw schuld’, vervolgde de opticien en vreemd genoeg stelde me dat gerust. Toen hij de lenzen in een apparaat, waar ik doorheen moest kijken, goed had afgesteld, kon ik een stuk tekst pal voor mijn hoofd ineens goed lezen. Wat een bevrijding. Ik kon wel huilen van geluk, maar hield me groot.

Twee jaar lang had ik het uitgesteld en leefde ik dus eigenlijk met een beperking. Ik weet dat er mensen zijn die veel ernstigere beperkingen hebben, maar die twee jaar geven me wel te denken. Waarom ging ik niet eerder? Ik heb niets tegen brillen of brildragers; ik bedoel, zelfs Clark Kent, het alter ego van Superman, draagt een bril in het dagelijks leven. Was ik die twee jaar een beperking aan het ontkennen, omdat het alles te maken heeft met ouder worden? ‘Stel je niet aan, gewoon lezen’, dacht ik geregeld en kneep mijn rechteroog weer dicht.

Ik hoor tijdens de consulten wel eens dat mensen hun burn-out of overspannenheid niet hebben zien aankomen. ‘Ik dacht dat dit mij nooit zou overkomen’, zeggen ze dan. Als we daar wat dieper op ingaan, ontdekken we vaak toch wel signalen die zich in eerder stadium begonnen te manifesteren. Het zijn voorlopers van de beperkingen. Juist omdat het zo geleidelijk gaat hebben we het vaak niet door en soms willen we er gewoon niet aan en denken het wel uit te zitten.  Ik ben nu een paar weken verder en inmiddels gewend aan mijn mooie bril. Ik vergeet hem nog geregeld op te zetten en dan voelt het al snel als een gemis. Alleen mijn kinderen maken mij er nog belachelijk mee, maar die ruimte gun ik ze.

Ik kan weer zonder beperkingen mijn werk doen en een boek lezen zonder hulp van mijn vrouw. Daarbij heeft de bril een paar non-verbale voordelen. Ik heb een extra hulpmiddel gevonden om mezelf beter uit te drukken. Mochten jullie mij binnenkort ontmoeten en dit nieuwe gedrag niet meteen goed kunnen interpreteren dan leg ik de foto’s bij mijn blog nog even uit.

Foto links : Ik luister…

Foto rechts: Dat doet me denken aan…

Ik ga hier nog veel plezier aan beleven!